Opname en aanbod redelijk stabiel
De opname van kantoren in 2011 is redelijk vergelijkbaar met de twee jaren daarvoor. In totaal werd 1,25 miljoen m² opgenomen; 1,5% meer dan een jaar eerder. Opvallend is echter de ontwikkeling van het aanbod. Dat bleef met 7,15 miljoen m² ongeveer gelijk.
Aantal transacties nauwelijks lager
De heersende gedachte is dat veel minder bedrijven kantoorruimte
opnemen, maar juist het tegendeel is waar. In de crisisjaren (2009-2011) is het aantal verhuurtransacties slechts licht gedaald in vergelijking met de periode 2006-2008. Dat het opnamevolume toch veel lager uitvalt, hangt samen met het gegeven dat er veel minder grootschalige ruimte gewenst wordt.
Leegstand te hoog, maar nuance ontbreekt
Het is overduidelijk dat de leegstand op de kantorenmarkt te hoog is. De grootste zorg is echter dat de komende jaren nog veel meer leegstand gaat ontstaan en er geen pasklare, landelijke oplossingen voor zijn. Leegstand is in de praktijk een sterk lokaal probleem. Lang niet alle gebieden ondervinden hiervan de problemen in dezelfde mate, terwijl dit in de prijsontwikkeling wel wordt verdisconteerd.
Meer focus op aanpak problematiek
Nu in brede zin duidelijk is dat de problemen in de kantorenmarkt om oplossingen vragen, wordt duidelijk dat actoren veranderen. Plannen zijn geschrapt, de nieuwbouwproductie valt fors terug en steeds meer gebouwen worden aan de voorraad onttrokken. Vooral dit laatste is opvallend. Vorig jaar verdubbelde het aantal kantoormeters dat aan de markt werd onttrokken.
Verdere daling gemiddelde huurprijzen
Dat de huurprijzen vorig jaar zijn gedaald komt niet als een verrassing. Beleggers doen extra concessies aan gebruikers om hen voor het gebouw te behouden. Dat kan door de huurprijzen te verlagen, maar ook door incentives te verstrekken. Deze blijven dan ook onderdeel van de afspraken met gebruikers. Om te voorkomen dat huurders alsnog voortijdig uit het pand vertrekken, spreidt een aantal beleggers de voordelen voor de gebruiker echter wel uit over de looptijd van het contract.